Rampa Eğimi ve Uzunluğu Hesaplayıcı

Engelli rampası veya araç rampası için eğim ve rampa uzunluğunu hesaplayın.

* Doldurulması zorunlu alanlar.

Rampa Eğimi Hesaplama Aracı Nasıl Çalışır? Adım Adım Açıklama

Rampa Eğimi Hesaplama aracımız, bir rampanın (engelli rampası, araç rampası, yük rampası) eğimini, üç temel ölçüden ikisi bilindiğinde üçüncüsünü bulacak şekilde tasarlanmıştır. Eğim sonucunu en yaygın formatlarda (Yüzde %, Derece °, Oran 1:X) gösterir.

  1. Adım 1: Bilinen Ölçüleri Girme:** Kullanıcı, elindeki mevcut veya planladığı ölçüleri girer:
    • Dikey Yükselme (Rise / Yükseklik):** Rampanın çıktığı toplam dikey yükseklik (örn: 30 cm veya 0.30 m).
    • Yatay Uzunluk (Run / Yatay Mesafe):** Rampanın yatay düzlemde katettiği toplam mesafe (örn: 360 cm veya 3.6 m). (Bu, rampanın kendi eğimli uzunluğu DEĞİLDİR).
    • Rampa Uzunluğu (Length / Hipotenüs):** Rampanın eğimli yüzeyinin gerçek uzunluğu (nadiren bilinir, genellikle hesaplanır).

    Genellikle “Dikey Yükselme” ve “Yatay Uzunluk” bilgileri girilerek eğim hesaplanır.

  2. Adım 2: Eğimi Hesaplama:** Araç, girilen iki ölçüye göre eğimi (S) ve açıyı (θ) hesaplar.

    Eğer Yükselme ve Yatay Uzunluk biliniyorsa (En yaygın durum):

    • Eğim Oranı (S):** S = Dikey Yükselme / Yatay Uzunluk

      Örnek: 30 cm Yükselme / 360 cm Yatay Uzunluk -> S = 30 / 360 = 0.0833

    • Eğim Yüzdesi (%):** Eğim (%) = S * 100

      Örnek: 0.0833 * 100 = %8.33 Eğim

    • Eğim Açısı (Derece °):** Açı (°) = arctan(S) (Arktanjant)

      Örnek: arctan(0.0833) ≈ 4.76° Eğim

    • Eğim Oranı (1:X):** X = 1 / S

      Örnek: 1 / 0.0833 ≈ 12. Sonuç: “1:12 Eğim” (Yatayda 12 birim ilerlemede 1 birim yükselme)

    • Rampa Uzunluğu (Hipotenüs):** Pisagor Teoremi kullanılır.

      Rampa Uzunluğu = √(Yükselme² + Yatay Uzunluk²)

      Örnek: √(30² + 360²) = √(900 + 129600) = √130500 ≈ 361.25 cm

  3. Adım 3: Sonucu Gösterme:** Araç, hesaplanan eğimi Yüzde (%), Derece (°) ve Oran (1:X) olarak, ayrıca eksik olan uzunluk bilgisini (Yatay Uzunluk veya Rampa Uzunluğu) gösterir.

Rampa Eğimi Nedir ve Neden Hesaplanır? (2025 Erişilebilirlik/İnşaat)

Rampa eğimi, bir rampanın yatay düzleme göre ne kadar dik olduğunu belirten ölçüdür. Bir yüzeyin “Dikey Yükselme (Rise)” mesafesinin “Yatay Uzunluk (Run)” mesafesine oranı olarak tanımlanır.

Doğru rampa eğimi hesaplaması, sadece bir tercih meselesi değil, aynı zamanda **güvenlik, erişilebilirlik ve yasal zorunluluk** meselesidir. Yanlış tasarlanmış bir rampa kullanışsız, tehlikeli ve yasalara aykırı olabilir.

Eğim Hesaplamasının Kullanım Alanları:

  • Engelli (Erişilebilirlik) Rampaları:** Tekerlekli sandalye kullanıcıları, bebek arabaları veya yürüme zorluğu çeken kişiler için binalara erişimi sağlamak amacıyla yapılan rampalardır. Bu rampaların eğimi, ulusal ve uluslararası standartlarla (örn: TSE Standartları, ADA – Amerikalılarla Engelliler Yasası) sıkı bir şekilde sınırlandırılmıştır.
  • Araç Rampaları:** Otopark girişleri, garaj rampaları veya yükleme rampaları için kullanılır. Aracın altını vurmaması veya güvenle tırmanabilmesi/inebilmesi için eğimin belirli bir derecenin altında olması gerekir.
  • Yük Rampaları (Lojistik):** Kamyon ve forkliftlerin depolara yanaşması için kullanılan rampalardır.
  • Peyzaj ve Yürüme Yolları:** Bahçelerdeki kot farklarını geçmek veya rahat yürüyüş yolları oluşturmak için kullanılır.
  • Çatı Eğimleri:** Çatı Eğimleri de benzer bir mantıkla (Yükselme/Uzunluk) hesaplanır.

Rampa Eğimi Hesaplama aracımız, planladığınız rampanın yasal standartlara ve güvenlik gereksinimlerine uygun olup olmadığını kontrol etmenizi sağlar.

Engelli Rampası Eğim Standartları (TS 9111 – 2025 Türkiye)

Rampa hesaplamasında en kritik konu, engelli (erişilebilirlik) rampaları için yasal standartlardır. Türkiye’de bu standartlar genellikle TS 9111 “Özürlüler ve hareket kısıtlılığı bulunan kişiler için binalarda ulaşılabilirlik gerekleri” standardı ve ilgili imar yönetmelikleri ile belirlenir.

Genel olarak kabul gören temel kurallar şunlardır:

  • Maksimum Eğim (İdeal):** Erişilebilir rampalar için ideal eğim **%5** (1:20 oranı veya yaklaşık 2.86°) olarak kabul edilir. Bu, yatayda gidilen her 20 birim için 1 birim yükselme anlamına gelir.
  • Maksimum Eğim (Zorunlu Hallerde):** Yerin çok kısıtlı olduğu durumlarda, belirli kısa mesafeler için (genellikle 6-9 metreyi geçmeyen) **en fazla %8.33** (1:12 oranı veya yaklaşık 4.76°) eğime izin verilebilir.
  • %8.33’ten Fazlası:** %8.33 (1:12) üzerindeki eğimler, tekerlekli sandalye kullanıcıları için (hem çıkış hem de iniş açısından) tehlikeli kabul edilir ve genellikle standartlara aykırıdır.
  • Sahanlık:** Belirli uzunluktaki (örn: her 9-10 metrede bir) rampalarda ve yön değişikliklerinde mutlaka düz “dinlenme sahanlıkları” (en az 150×150 cm) bulunmalıdır.
  • Minimum Genişlik:** Genellikle net en az 90 cm veya 120 cm olmalıdır.
  • Korkuluk (Trabzan):** Belirli bir yüksekliği aşan rampalarda her iki tarafta korkuluk olması zorunludur.

Aracımızla hesapladığınız eğim yüzdesi, bu yasal sınırlar (özellikle %8.33) ile karşılaştırılmalıdır.

Örnek:** 60 cm yüksekliğindeki bir girişe rampa yapacaksınız ve yasal sınır olan %8.33 (1:12) eğimi kullanmak zorundasınız.

  • Eğim Oranı = 1 / 12 ≈ 0.0833
  • Eğim Oranı = Yükselme / Yatay Uzunluk
  • 0.0833 = 0.60 m / Yatay Uzunluk
  • Yatay Uzunluk = 0.60 / 0.0833 ≈ 7.2 metre

Yani, 60 cm yükselmek için **en az 7.2 metre** yatay mesafeye ihtiyacınız vardır. (Hesaplayıcımız bu tür “Gereken Uzunluk” hesaplamalarını da yapar).

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

  • Eğim Yüzdesi (%) ile Derece (°) arasındaki fark nedir?
    İkisi de eğimi ölçer ama farklı birimlerdedir. Yüzde (%), yataydaki 100 birimlik ilerleme için kaç birim dikey yükseldiğinizi söyler. Derece (°), yatay düzlemle yapılan açıyı gösterir. Unutmayın: **%100 eğim = 45 derecedir** (100 birim yatayda 100 birim yükselme), 90 derece değildir.
  • Engelli rampası için %10 eğim uygun mudur?
    Hayır. %10 eğim (1:10 oranı), uluslararası erişilebilirlik standartlarının (genellikle maksimum %8.33 veya 1:12) üzerindedir ve tekerlekli sandalye kullanıcıları için çok dik ve tehlikeli kabul edilir.
  • Araç otopark rampası eğimi kaç olmalı?
    Bu, yerel imar yönetmeliklerine göre değişir, ancak binek araçlar için genellikle **%15 ila %20** arasında bir maksimum eğim sınırı vardır. Çok dik eğimler aracın altının veya tamponunun sürtmesine neden olabilir.
  • “Yatay Uzunluk (Run)” ile “Rampa Uzunluğu (Length)” aynı şey mi?
    Hayır. “Yatay Uzunluk” (Run), rampanın yatay düzlemdeki izdüşümüdür (üçgenin tabanı). “Rampa Uzunluğu” (Length), rampanın üzerinde yürüdüğünüz/sürdüğünüz **eğimli yüzeyin gerçek uzunluğudur** (üçgenin hipotenüsü). Rampa uzunluğu her zaman yatay uzunluktan biraz daha fazladır. Malzeme hesabı (beton, kaplama) için Rampa Uzunluğu kullanılır.
  • Hesaplayıcıya rampanın kendi uzunluğunu girersem ne olur?
    Eğer rampanın eğimli yüzeyinin uzunluğunu (Hipotenüs) ve dikey yüksekliğini (Rise) girerseniz, araç Pisagor teoremini (Yatay Uzunluk = √(Rampa Uzunluğu² - Yükselme²)) kullanarak yatay uzunluğu bulabilir ve oradan eğimi hesaplayabilir.
  • Çatı eğimi ile rampa eğimi aynı şekilde mi hesaplanır?
    Evet, temel matematiksel prensip (Çatı Eğimi Hesaplama) aynıdır: Eğim = Dikey Yükselme (Rise) / Yatay Uzunluk (Run). Sadece kullanım amacı ve kabul edilebilir eğim değerleri farklıdır.