Yüzde Hesaplama Aracı

Yapmak istediğiniz yüzde hesaplama işlemini seçin ve sayıları girin.

* Doldurulması zorunlu alanlar.

Yüzde Hesaplama Aracı Nasıl Çalışır? Adım Adım Açıklama

Online Yüzde Hesaplama aracımız, en yaygın yüzde problemlerini (bir sayının yüzdesini bulma, iki sayı arasındaki oranı yüzde olarak ifade etme, yüzdelik artış/azalış hesaplama vb.) çözmek için temel matematiksel formülleri kullanır.

  1. Adım 1: Hesaplama Türünü Seçin:** Genellikle araç size ne tür bir yüzde hesaplaması yapmak istediğinizi sorar:
    • Y’nin %X’i kaçtır?
    • X, Y’nin yüzde kaçıdır?
    • X, hangi sayının %Y’sidir?
    • X sayısından Y sayısına değişim yüzde kaçtır?
    • Bir sayıyı belirli bir yüzde kadar artırma/azaltma.
  2. Adım 2: Gerekli Değerleri Girin:** Seçtiğiniz hesaplama türüne göre ilgili sayıları (Ana sayı, Parça değeri, Yüzde oranı, Eski değer, Yeni değer vb.) girmeniz istenir.
  3. Adım 3: Formül Uygulaması:** Araç, seçiminize uygun temel yüzde formülünü uygular:
    • Y’nin %X’i: Sonuç = (Y * X) / 100
    • X, Y’nin % Kaçı: Yüzde (%) = (X / Y) * 100
    • X, Hangi Sayının %Y’si: Tamamı = (X * 100) / Y
    • Yüzdelik Değişim: Değişim (%) = [(Yeni Değer - Eski Değer) / Eski Değer] * 100
    • %X Artırma: Yeni Değer = Eski Değer * (1 + X/100)
    • %X Azaltma: Yeni Değer = Eski Değer * (1 - X/100)
  4. Adım 4: Hesaplama ve Sonucu Gösterme:** Matematiksel işlem yapılır ve sonuç kullanıcıya net bir şekilde gösterilir.

Bu araç, günlük hayatta veya iş yaşamında sıkça karşılaşılan yüzde hesaplamalarını hızlı, kolay ve hatasız bir şekilde yapmanızı sağlar.

Yüzde (%) Nedir ve Neden Bu Kadar Yaygın Kullanılır? (2025)

Yüzde, Latince “per centum” (yüz başına) kelimesinden türemiş, bir bütünün 100 eşit parçasından kaç tanesinin alındığını ifade eden bir **oran** gösterimidir. `%` sembolü ile ifade edilir ve aslında paydası 100 olan bir kesirdir (Örn: %40 = 40/100 = 0.40).

Yüzdelerin bu kadar yaygın kullanılmasının temel nedenleri şunlardır:

  • Kolay Karşılaştırma:** Farklı büyüklükteki bütünlere ait oranları aynı paydaya (100) getirerek karşılaştırmayı kolaylaştırır. Örneğin, 50 soruda 40 doğru yapmak mı (40/50), yoksa 80 soruda 60 doğru yapmak mı (60/80) daha başarılıdır? Yüzdeye çevirince (%80 vs %75) karşılaştırma anında netleşir.
  • Standartlaşma:** Oranları ve değişimleri ifade etmek için evrensel ve kolay anlaşılır bir dil sunar (indirim oranları, faiz oranları, vergi oranları vb.).
  • Değişim Miktarını Vurgulama:** Bir değerdeki artış veya azalışın göreceli büyüklüğünü (yüzdelik değişim) ifade ederek etkinin daha iyi anlaşılmasını sağlar (örn: “Maaşım 500 TL arttı” yerine “Maaşım %10 arttı” demek, oransal büyüklüğü daha iyi gösterir).

Günlük finanstan (faiz, kâr, zarar, vergi), alışverişe (indirim, zam), istatistikten bilime kadar hayatın her alanında yüzdelerle karşılaşırız. Yüzde hesaplama becerisi, temel bir matematiksel okuryazarlık gerekliliğidir ve Yüzde Hesaplama aracımız bu beceriyi pratik hale getirir.

Temel Yüzde Hesaplama Formülleri ve Pratik Örnekler

Aracımızın kullandığı temel formülleri ve kullanım alanlarını örneklerle pekiştirelim:

1. Bir Sayının Belirli Bir Yüzdesini Bulma

  • Ne Zaman Kullanılır?** KDV tutarını bulma, indirim miktarını hesaplama, komisyon bulma.
  • Formül:** Sonuç = (Ana Sayı * Yüzde Oranı) / 100
  • Örnek:** KDV hariç fiyatı 1500 TL olan bir ürünün %20 KDV tutarı nedir?
    KDV Tutarı = (1500 * 20) / 100 = 300 TL

2. Bir Sayının Başka Bir Sayının Yüzde Kaçı Olduğunu Bulma

  • Ne Zaman Kullanılır?** Sınav başarı oranını bulma, bir hedefin ne kadarının tamamlandığını görme, anket sonuçlarını yorumlama.
  • Formül:** Yüzde (%) = (Parça Değer / Bütün Değer) * 100
  • Örnek:** 40 kişilik bir sınıfta 25 kişi geziye katılıyorsa, katılım oranı yüzde kaçtır?
    Katılım Oranı (%) = (25 / 40) * 100 = 0.625 * 100 = %62.5

3. Yüzdesi Verilen Sayının Tamamını Bulma

  • Ne Zaman Kullanılır?** İndirim veya zam öncesi fiyatı bulma, KDV hariç fiyatı bulma.
  • Formül:** Tamamı = (Parça Değer * 100) / Yüzde Oranı
  • Örnek:** Bir ürüne %30 indirim yapıldığında 90 TL indirim oluyorsa, ürünün indirimsiz fiyatı nedir?
    İndirimsiz Fiyat = (90 * 100) / 30 = 9000 / 30 = 300 TL

4. Yüzdelik Değişim (Artış veya Azalış)

  • Ne Zaman Kullanılır?** Zam/İndirim oranını bulma, enflasyon etkisini görme, yatırım getirisi/kaybını hesaplama.
  • Formül:** Değişim (%) = [(Yeni Değer - Eski Değer) / Eski Değer] * 100
  • Örnek (Artış):** Bir ürünün fiyatı 80 TL’den 100 TL’ye çıkarsa yüzde kaç zamlanmıştır?
    Zam Oranı (%) = [(100 - 80) / 80] * 100 = (20 / 80) * 100 = 0.25 * 100 = %25
  • Örnek (Azalış):** Bir hissenin değeri 200 TL’den 170 TL’ye düşerse yüzde kaç değer kaybetmiştir?
    Değer Kaybı (%) = [(200 - 170) / 200] * 100 = (30 / 200) * 100 = 0.15 * 100 = %15

5. Bir Sayıyı Yüzde Olarak Artırma/Azaltma

  • Ne Zaman Kullanılır?** Zamlı/İndirimli fiyatı doğrudan bulma, KDV dahil fiyatı hesaplama.
  • Formül (Artırma %X):** Yeni Değer = Eski Değer * (1 + X/100)
  • Formül (Azaltma %X):** Yeni Değer = Eski Değer * (1 - X/100)
  • Örnek (Artırma):** 500 TL’lik bir ürüne %10 zam gelirse yeni fiyatı ne olur?
    Yeni Fiyat = 500 * (1 + 10/100) = 500 * (1 + 0.10) = 500 * 1.10 = 550 TL
  • Örnek (Azaltma):** 600 TL’lik bir paltoya %40 indirim uygulanırsa indirimli fiyatı ne olur?
    İndirimli Fiyat = 600 * (1 - 40/100) = 600 * (1 - 0.40) = 600 * 0.60 = 360 TL

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

  • “Yüzde” ile “Puan” arasındaki fark nedir?
    Genellikle sınavlarda veya faiz oranlarında kullanılır. Örneğin, sınav notunuz 70’ten 77’ye çıkarsa, notunuz 7 puan artmış, ancak yüzdelik olarak [(77-70)/70]*100 = %10 artmış olur. Faiz oranı %5’ten %6’ya çıkarsa, 1 puan artmış, ancak yüzdelik olarak [(6-5)/5]*100 = %20 artmış olur. “Puan”, mutlak farkı; “yüzde”, oransal değişimi ifade eder.
  • Yüzde hesaplamaları negatif sayılarla çalışır mı?
    Formüller matematiksel olarak çalışır, ancak yorumlaması bağlama göre değişir. Örneğin, -200’ün %10’u -20’dir. Yüzdelik değişim hesaplarken başlangıç değeri negatifse dikkatli olmak gerekir.
  • Bir sayıyı %100 artırmak ne demektir?
    Sayının kendisi kadar eklemek, yani sayıyı 2 katına çıkarmak demektir. Yeni = Eski * (1 + 100/100) = Eski * 2.
  • Bir sayıyı %100 azaltmak ne demektir?
    Sayının kendisini çıkarmak, yani sonucu 0 yapmak demektir. Yeni = Eski * (1 - 100/100) = Eski * 0 = 0.
  • Zincirleme yüzde değişimleri nasıl hesaplanır? (Örn: Önce %20 zam, sonra %10 indirim)
    Bu tür durumlarda yüzdeler toplanıp çıkarılmaz. Her işlem bir önceki sonucun üzerine uygulanır.
    • Başlangıç Fiyatı: 100 TL
    • %20 Zam Sonrası: 100 * 1.20 = 120 TL
    • %10 İndirim Sonrası: 120 * (1 – 0.10) = 120 * 0.90 = 108 TL

    Sonuç, başlangıç fiyatından %8 daha yüksektir (%20 – %10 = %10 değil).

  • Hesaplama aracı kesirli yüzdelerle (örn: %15.5) çalışır mı?
    Evet, genellikle ondalık içeren yüzde oranlarını da formüllere uygulayarak doğru sonuçları verebilirler.